Ay Takvimi Hangi Takvimdedir? Her Şeyin Sonunda Kendini Bulduğu Yer
Düşünsenize, bir sabah kalkıyorsunuz, yeni bir gün başlamış. Uykudan uyanırken ilk düşünceniz ne? “Bugün ne yapacağım, acaba Ay takvimine göre hangi ruh halindeyim?” Düşündüğünüzü sanmıyorum, çünkü genelde kimse sabahları “Ay takvimi hangi takvimdedir?” diye sorgulamaz, değil mi? Ama, bekleyin! Eğer bir de İzmir’de yaşayan, kahve içerken her şeyin anlamını sorgulayan, gece yatağa girmeden önce her türlü teoriyi kafasında çeviren bir genç yetişkinseniz, belki de “Ay takvimi hangi takvimdedir?” sorusunu sormak, hayatın en anlamlı sorusudur.
Buna dair derin düşüncelere dalmaya başlamak çok kolaydır. Zaten arkadaşlarım, aralarındaki ince esprileri yaparken bile bazen benim bu “fazla düşünen” halimle dalga geçiyorlar. Ama en sevdiğim yanım, her şeyin biraz da olsa mantıklı bir açıklaması olduğuna inanmak. Hadi gelin, biraz kafa karıştırıcı, bir o kadar da komik bir şekilde “Ay takvimi hangi takvimdedir?” sorusunun derinliklerine inelim.
Ay Takvimi Nedir, Nerede Yaşar?
Öncelikle, “Ay takvimi” dediğimizde ne kastettiğimi açıklayalım. Ay takvimi, dünyanın etrafında dönen Ay’ın hareketlerine göre düzenlenen bir takvim türüdür. Bu takvimde, Ay’ın evreleri (yeni ay, dolunay, gibisi) temel alınarak günler hesaplanır. Evet, gerçekten de Ay’ın gökyüzündeki o tatlı parlaklığına bakarak tarih mi belirliyoruz? Valla, evet! Ama bunu yaparken bir yandan da aslında tarihsel olarak köklü bir sistemden bahsediyoruz. Ve evet, başlıkta bahsettiğim soru geliyor: Peki, bu Ay takvimi hangi takvimdedir? Yani, kim ona “tamam, hadi gel biz seni takvimde değerlendirelim” demiştir?
“Beni Takvimde Nereye Koyduğunuzu Bilmiyorum!”
Düşünün, Ay takvimi bir insan olsa ve kendi takvimini bulmak için başvurduğu yeri soracak olsanız, işte tam olarak böyle bir diyalog yaşanırdı:
Ay Takvimi: “Beni nereye koyuyorsunuz?”
Diğer Takvim: “Sana yer yok, sadece Güneş Takvimi var!”
Ay Takvimi: “Bunu ben sana gösteririm! Bir yerim olmalı!”
Diğer Takvim: “Ayy tamam, tamam. Ay takvimini 354 gün, 29,5 günlük bir döngüyle yerleştiriyorum işte. Ama seninle her şey karma karışık, biliyor musun?”
Ay Takvimi: “Neyse, yine de bu karmaşıklığı seviyorum!”
Evet, Ay takvimi başını alıp gitmektense kabul etmek zorunda kaldığı bir yer buldu. Bazı kültürlerde ise bu takvim, yüzyıllardır kullanılmaya devam ediyor. Mesela, İslam takvimi veya geleneksel Çin takvimi, Ay’ın döngüsünü esas alır. Hani birisi der ya, “Ay takvimini hala kullanıyor musunuz?” diye, işte tam o an, Ay takvimi aslında çok ama çok eski bir dost gibi hayatımızda yer alır.
Ay Takvimi Hangi Takvimdedir? Biraz Daha İleri Gidelim
Hadi gelin, işin içine bir de eski takvimleri katalım. M.Ö. 3000’lere gidersek, Eski Mısırlılar ve Mezopotamyalılar bile Ay’ın hareketlerini izleyerek takvim yaparlarmış. Yani Ay takvimi, aslında o kadar köklü bir geçmişe sahip ki, hala daha modern zamanlarda bile kullanılıyor. Mesela, İslam dünyasında, Ramazan ve diğer dini bayramlar Ay takvimine göre belirlenir. O yüzden Ay takvimi hem eski hem de modern bir şahsiyet gibi hayatımıza sızmış durumda.
Ay takvimi bu kadar esnek ve faydalı bir sistemken, her türlü yaşam biçimine adapte olabilir. Yani, ne zaman “bugün ne yapmalıyım?” diye sorarsak, belki de Ay’ın evresine bakmamızda bir sakınca yoktur, kim bilir? Belki de o günde ruh halimizi en iyi şekilde anlatan şey Ay’ın evresidir.
Ay Takvimi ile Günlük Hayatın İronisi
Ama bakın, burada önemli bir nokta daha var. Ay takvimi, normalde 29,5 günlük bir döngüyle işler. Fakat, eğer bu döngüye “gündelik hayatta nasıl yer açabilirim?” diye bakacak olursak, karşımıza bir komik tablo çıkar. Mesela:
Ay: “Bugün dolunay var, yarın tamamen enerji dolu olmalıyım!”
Günümüz: “Evet, doğru! Ama bugün sabah bir kahve daha içmeden tam olarak uyanamam.”
Ay takvimi bir anlamda bize düzen getirirken, bir yandan da hayatımızdaki karmaşıklığı, zamanın hızlı geçişini bize hatırlatır. Bu da bize bir şey söyler: Belki de yaşamı anlamlandırma çabamız, tıpkı Ay takviminin takip ettiği döngüler gibi sürekli bir hareket ve değişimden ibaret.
Sonuç Olarak: Ay Takvimi Kimseye Yerini Göstermez!
Ay takvimi, kendi takviminde yer bulamamış, ama evrenin en eski takvimlerinden biri olmayı başarmış bir figür gibi. Günümüzde hala kullanılıyor olması, aslında onun gizemini ve işlevini ne kadar koruduğunun bir göstergesi. Gündelik yaşamda da bu takvimin getirdiği düzen ve yenilik, bizim için sadece tarihsel bir bilgi olmaktan çıkıp, bazen bir şekilde bir “doğal kılavuz” olmaya dönüşüyor.
Sonuç olarak, bu yazıdan çıkarabileceğimiz ders şu: Ay takvimi hangi takvimdedir sorusu aslında çok derin bir anlam taşımıyor. Çünkü Ay takvimi her zaman kendi yolunda, evrenin döngülerine uyum sağlayarak hayatımıza giriş yapar. Eğer bu takvimi bir insan gibi düşünseydik, her daim bir “yer arayışında” olacaktı. Ama en sonunda yerini buluyor ve bizimle, bilmeden, bir şekilde zamanını paylaşıyor.